![]() |
| Une leçon clinique à la Salpêtrière (A Lição Clínica na Salpêtrière) |
Ficha Técnica
Autor: Pierre André Brouillet (1857–1914)
Título: Une leçon clinique à la Salpêtrière (A Lição Clínica na Salpêtrière)
Data: 1887
Técnica: Óleo sobre tela
Dimensões: 290 × 430 cm
Localização atual: Musée d’Histoire de la Médecine (Université Paris Descartes, Paris)
Crédito da imagem: Fotografia da autora, acervo pessoal
ARTE
& MEDICINA
Anatomia da dor e da beleza ao longo dos
séculos
PARTE I — O
NASCIMENTO DO CORPO NA ARTE
PRÉ-HISTÓRIA (Surgimento do Homo sapiens até
4000 a.C.)
Capítulo 1
— O corpo primordial: entre o sagrado e o instinto
- Venus von Willendorf (Vênus
de Willendorf) — c. 28.000–25.000 a.C.
Autor: desconhecido - Scène du Puits, Grotte de Lascaux (Cena
do Poço da Gruta de Lascaux) — c. 17.000 a.C.
Autor: desconhecido - Le Chamane dansant, Grotte des Trois-Frères (O Xamã Dançante) — c. 13.000 a.C.
Autor: desconhecido - O Beijo (Serra da Capivara) (O
Beijo) — c. 12.000–6000 a.C.
Autor: desconhecido - Cueva de las Manos (Caverna
das Mãos) — c. 9.000 a.C.
Autor: desconhecido - Seated Woman of Çatalhöyük (Mulher
Sentada de Çatalhöyük) — c. 6000 a.C.
Autor: desconhecido
PARTE II —
ENTRE DEUSES E HOMENS
ANTIGUIDADE (4000 a.C. – 476 d.C.)
Capítulo 2
— Medicina, religião e eternidade
- Code de Hammurabi (Código
de Hamurabi) — c. 1750 a.C.
Autor: desconhecido - Vase avec le symbole de l’œil d’Horus (Vaso com o símbolo do Olho de Hórus) — c. 1425–1353 a.C.
Autor: desconhecido - Papyrus of Hunefer (Papiro
de Hunefer) — c. 1275 a.C.
Autor: desconhecido - Quatre vases canopes d’Horemsaf (Quatro
vasos canopos de Horemsaf) — c. 664–332 a.C.
Autor: desconhecido - Cratère des Niobides (Cratera
dos Nióbidas) — c. 460–450 a.C.
Autor: Pintor dos Nióbidas (ativo c. 460–450 a.C.) - Esculape (Esculápio) — c. 350 a.C.
Autor: desconhecido - Imhotep (assis, tenant, rouleau de papyrus) (Imhotep (sentado, segurando um rolo de papiro) — 664–332
a.C.
Autor: desconhecido - Hermaphrodite endormi (Hermafrodito
dormindo) — séc. II d.C.
Autor: desconhecido - Moche Valley Ceramics (Cerâmicas
do Vale do Moche) — c. 100–800 d.C.
Autor: desconhecido
PARTE III —
O CORPO SAGRADO
IDADE MÉDIA (476–1453)
Capítulo 3
— Entre a salvação e o sofrimento
- Schöpfung und der Kosmische Mensch (Criação com o Universo e o Homem Cósmico) — c. 1165–1170
Autora: Hildegard von Bingen (1098–1179) - Pietà de Villeneuve-lès-Avignon (Pietà
de Villeneuve-lès-Avignon) — c. 1455
Autor: Enguerrand Quarton (c. 1415–1466) - Vierge allaitant l’Enfant Jésus entourée d’anges (Virgem amamentando o Menino Jesus cercada por anjos) — c. 1480–1500
Autor:Atribuído ao Maître de la Madone au lait (ou círculo flamengo do século XV) - La Circoncision de l’Enfant Jésus (A
Circuncisão do Menino Jesus) — c. 1480–1520
Autor: Autor: Maître de Saint-Séverin - La Dame à la Licorne (A
Dama e o Unicórnio) — c. 1500
Autor: desconhecido
PARTE IV —
O CORPO REVELADO
IDADE MODERNA (1453–1789)
Capítulo 4
— O nascimento do olhar anatômico
- Ritratto di un vecchio con il nipote (Retrato de um velho com seu neto) — c. 1490
Autor: Domenico Ghirlandaio (1448–1494) - Uomo Vitruviano (Homem
Vitruviano) — c. 1490
Autor: Leonardo da Vinci (1452–1519) - Studi anatomici sul coito (Estudos
anatômicos do coito) — c. 1492–1493
Autor: Leonardo da Vinci (1452–1519) - Studi del feto nel grembo (Estudos
do embrião humano) — c. 1510–1513
Autor: Leonardo da Vinci (1452–1519) - Schiavo morente (Escravo
moribundo) — c. 1513–1516
Autor: Michelangelo (1475–1564) - La Trasfigurazione (A
Transfiguração) — 1516–1520
Autor: Rafael Sanzio (1483–1520)
Capítulo 5
— O corpo investigado: ciência e representação
- De humani corporis fabrica libri Septem (Sobre a Estrutura do Corpo Humano) — 1543
Autor: Andreas Vesalius (1514–1564) - De Triomf van de Dood (O
Triunfo da Morte) — c. 1562
Autor: Pieter Bruegel, o Velho (c. 1525–1569) - De Kreupelen (Os
Mendigos) — 1568
Autor: Pieter Bruegel, o Velho (c. 1525–1569) - Le Flûtiste borgne (Retrato
de um Flautista Caolho) — 1566
Autor: atribuído a Marc Duval (c. 1530–1581) - Ritratto di Antonietta Gonzales (Retrato
de Antonietta Gonzales) — c. 1595
Autora: Lavinia Fontana (1552–1614) - De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp (A Lição de Anatomia do Dr. Tulp) — 1632
Autor: Rembrandt (1606–1669) - De dokter die de urine onderzoekt (A
Mulher Hidrópica ou o Doutor Examinando a Urina) — 1663
Autor: Gerard Dou (1613–1675) - De Tandentrekker (O
Extrator de Dentes) — c. 1630–1635
Autor: Gerard Dou (1613–1675) - De anatomische les van Dr. Deijman (A Lição de Anatomia do Dr. Deijman) — 1656
Autor: Rembrandt (1606–1669)
PARTE V — O
OLHAR MÉDICO
Capítulo 6
— O corpo ferido: dor, milagre e realidade
- Bacchino malato (Baco
Doente) — c. 1593–1594
Autor: Caravaggio (1571–1610) - Narciso (Narciso) — c. 1597–1599
Autor: Caravaggio (1571–1610) - La morte della Vergine (A
Morte da Virgem) — 1606
Autor: Caravaggio (1571–1610) - Incredulità di San Tommaso (A
Incredulidade de São Tomé) — c. 1601–1602
Autor: Caravaggio (1571–1610) - De Mirakelen van Sint-Ignatius van Loyola (Os Milagres de Santo Inácio) — c. 1617–1618
Autor: Peter Paul Rubens (1577–1640) - La mujer barbuda (A
Mulher Barbuda) — 1631
Autor: Jusepe de Ribera (1591–1652) - El pie varo (O
Pé Torto) — 1642
Autor: Jusepe de Ribera (1591–1652) - Sileno ébrio (Sileno
Bêbado) — c. 1626
Autor: Jusepe de Ribera (1591–1652) - Giuditta che decapita Oloferne (Judite
Decapitando Holofernes) — c. 1612–1613
Autora: Artemisia Gentileschi (1593–1653)
Capítulo 7
— O corpo em cena: poder e diferença
- La peste d’Asdod (A
Peste de Asdode) — 1630–1631
Autor: Nicolas Poussin (1594–1665) - Le Christ guérissant l’aveugle (Cristo
Curando o Cego) — c. 1650
Autor: Nicolas Poussin (1594–1665) - L’Estasi di Santa Teresa (O
Êxtase de Santa Teresa) — 1647–1652
Autor: Gian Lorenzo Bernini (1598–1680) - Las Meninas (As
Meninas) — 1656
Autor: Diego Velázquez (1599–1660) - El príncipe Baltasar Carlos con un enano (Príncipe Baltasar Carlos com um anão) — c. 1631
Autor: Diego Velázquez (1599–1660) - Portraits de trois artistes en buveurs et fumeur (Simon de Vos, Jan
Cossiers, Johann Geerlof). Autre titre : Les Fumeurs (Retratos de três artistas que bebiam e fumavam (Simon de Vos,
Jan Cossiers, Johann Geerlof). Outro título: Os Fumantes) — 1626
Autor: Simon de Vos (1603–1676) - La tabagie (A
tabacaria) — 1643
Autores: Louis Le Nain (c. 1593–1648) e Antoine Le Nain (c. 1600–1648) - La Monstrua (Eugenia
Martínez Vallejo) — c. 1680
Autor: Juan Carreño de Miranda (1614–1685) - La Visite du Médecin (A
visita do médico) — 1665
Autor: Quirijn van Brekelenkam (1622–1668) - El Garrotillo (O
Garrotillo) — c. 1780
Autor: Francisco de Goya (1746–1828)
PARTE VI —
MEDICINA, EMOÇÃO E REPRESENTAÇÃO
IDADE CONTEMPORÂNEA (1789 até os dias atuais)
Capítulo 8
— Entre a dor e a grandeza
55. Marat assassiné (A Morte de Marat) —
1794
Autor: Jacques-Louis David (1748–1825)
56. Bonaparte visitant les pestiférés de Jaffa (Bonaparte visitando os pestíferos de Jaffa) — 1804
Autor: Antoine-Jean Gros (1771–1835)
57. Le Radeau de la Méduse (A
Balsa da Medusa) — 1819
Autor: Théodore Géricault (1791–1824)
58. La folle monomane de jeu (A
Louca do Jogo) — 1819–1822
Autor: Théodore Géricault (1791–1824)
59. Étude d’homme nu, dit Le Polonais (Estudo
do Homem Nu, dito O Polonês) — 1821–1822
Autor: Eugène Delacroix (1798–1863)
60. La Mort de Géricault (A Morte de Géricault)
— 1824
Autor: Ary Scheffer (1795–1858)
61. Portrait de Frédéric Chopin (Retrato
de Frédéric Chopin) — 1838
Autor: Eugène Delacroix (1798–1863)
62. 相馬の古内裏 / Sōma no furudairi (Takiyasha, a bruxa, e o espectro do esqueleto) -1844-1847 Autor: Utagawa Kuniyoshi (1798-1861)
63. Le Bain turc (O Banho Turco) — 1862
Autor: Jean-Auguste-Dominique Ingres (1780–1867)
64. L’Origine du monde (A Origem do Mundo)
— 1866
Autor: Gustave Courbet (1819–1877)
Capítulo 9
— O teatro da ciência
- The Gross Clinic (A
Clínica do Dr. Gross) — 1875
Autor: Thomas Eakins (1844–1916) - Philippe Pinel délivrant les aliénés (Philippe Pinel libertando os alienados) — 1876
Autor: Tony Robert-Fleury (1837–1911) - Edward Jenner performing vaccination (Dr. Jenner e a primeira vacinação contra a varíola) — 1879
Autor: Gaston Mélingue (1839–1914) - First operation under ether (Primeira
cirurgia sob éter) — 1882
Autor: Robert Hinckley (1853–1941) - La miseria (A
Miséria) — 1886
Autor: Cristóbal Rojas (1857–1890) - Den syke piken (A
Menina Doente II) — 1885–1886
Autor: Edvard Munch (1863–1944) - Une leçon clinique à la Salpêtrière (A Lição Clínica na Salpêtrière) — 1887
Autor: André Brouillet (1857–1914) - La primera y última comunión (A
Primeira e Última Comunhão) — 1888
Autor: Cristóbal Rojas (1857–1890) - The Agnew Clinic (A
Clínica do Dr. Agnew) — 1889
Autor: Thomas Eakins (1844–1916)
Capítulo 10
— A intimidade da dor
- Crâne avec cigarette allumée (Caveira
com Cigarro) — 1885–1886
Autor: Vincent van Gogh (1853–1890) - Autoportrait à l’oreille bandée (Autorretrato
com a orelha enfaixada) — 1889
Autor: Vincent van Gogh (1853–1890) - Portrait du Dr. Gachet (Retrato
do Dr. Gachet) — 1890
Autor: Vincent van Gogh (1853–1890) - La goutte de lait (Gota
de Leite) — 1890
Autor: Jean Geoffroy (1853–1924) - The Doctor (O
Doutor) — 1891
Autor: Luke Fildes (1843–1927) - Transfusion de sang de chèvre (Transfusão
de sangue de cabra) — 1892
Autor: Jules Adler (1865–1952) - L’Ambulance de la Comédie-Française (A Ambulância da Comédie-Française) — 1891
Autor: André Brouillet (1857–1914) - Døden i sykeværelset (A
Morte no Quarto do Doente) — 1893
Autor: Edvard Munch (1863–1944) - Skrik (O Grito) — 1893
Autor: Edvard Munch (1863–1944)
PARTE VII —
O CORPO COLETIVO: MEDICINA, SOCIEDADE E DESIGUALDADE
Capítulo 11
— Medicina tradicional e Medicina moderna e social
- Chinese doctor taking the pulse (Médico
examinando um paciente pelo pulso) — c. século XVIII–XIX
Autor: desconhecido - Ayurvedic physician treating a patient (Médico ayurvédico tratando um paciente) — c. século
XVIII–XIX (ou releitura moderna baseada em tradição antiga)
Autor: desconhecido - Ciencia y Caridad (Ciência
e Caridade) — 1897
Autor: Pablo Picasso (1881–1973) - La Celestina (A
Celestina) — 1904
Autor: Pablo Picasso (1881–1973) - Hygieia (Hígia) — c. 1898–1907
Autor: Gustav Klimt (1862–1918) - Der Kuss (O Beijo) — c. 1907
Autor: Gustav Klimt (1862–1918) - A Boba (A Boba) — c. 1915
Autora: Anita Malfatti (1889-1964) - Operários (Os Operários) — 1933
Autora: Tarsila do Amaral (1886 -1973)
Capítulo 12
— Dor, identidade e existência
- T.B. Harlem (Tuberculose
em Harlem) — 1940
Autora: Alice Neel (1900–1984) - Retirantes (Os
Retirantes) — 1944
Autor: Candido Portinari (1903–1962) - Criança morta (Criança
Morta) — 1944
Autor: Candido Portinari (1903–1962) - Las dos Fridas (As
Duas Fridas) — 1939
Autora: Frida Kahlo (1907–1954) - Yellow Houses, Sophiatown (Casas
Amarelas, Sophiatown) — 1940–1945
Autor: Gerard Sekoto (1913–1993) - La Cortisone (A
Cortisona) — 1951
Autor: Raoul Dufy (1877–1953)

Nenhum comentário:
Postar um comentário